محمد تقي جعفري
206
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
1 - آيا امكان دارد كه آشيانههاى طبيعى بشرى ، بطورى تفسير و توجيه شود كه از رحم مادر گرفته تا خاندان و وطن را بعنوان گذرگاه بآشيانهء قاره و سپس همهء كرهء زمين ، تلقى نموده و طعم جهان وطنى را بچشد 2 - آيا تضادها و اختلافات روانى و نژادى و جغرافيائى و اقتصادى و ايده ئولوژيك مىتواند بجاى رقابتهاى كشنده ، به شكل آن اختلافات و تضادها برآيد كه موجب تفاعل و تكاپو گشته و بعنوان ايجاد كنندهء تكامل انجام وظيفه نمايد 3 - آيا پيشتازان به معناى عمومى حاضر خواهند گشت كه از موقعيتهايى كه عناوين وطن و نژاد و مكتب براى آنان ميسر ساخته است ، دست بردارند و مرزها را بر طرف كنند 4 - آيا اعلاميه جهانى حقوق بشر و سازمان ملل متحد در اين راه قدم مؤثرى مىتوانند بردارند 5 - آيا اتحاد جهان وطنى با حفظ اختلافات نژادى و وطنهاى طبيعى و عقايد مكتبى ، از راه دموكراسى و سياستهاى خردمندانه امكانپذير خواهد بود ، يا به پذيرش عمومى مقدارى از ايدههاى كلى جهان وطنى نيازمند است كه بوسيلهء تحول و جهشهاى انقلابى به جوامع و ملل روى زمين قابل هضم خواهد گشت بجز پاسخ سؤال شمارهء 5 كه راه وصول بايدهء جهان وطنى را مطرح مىكند ، بعقيدهء ما پاسخ سؤالات چهارگانه مثبت است و دلايل و شواهد قطعى چه از نظر روانى و چه از نظر مشاهدات تاريخى گذشته و رويدادهاى معاصر امكانپذير بودن جهان وطنى را اثبات مىكند . فقط مسئله اى كه وجود دارد و اميد ما را در اين مورد ممكن است به نوميدى مبدل بسازد ، مسائل مربوط به سؤال شمارهء 3 است . آيا اين اطمينان براى پيشتازان جوامع و متصديان امور اجتماعى وطنها